Op donderdag 4 juni 2026 kwam Paul Demets dankzij het schrijvers-programma van de Taalunie op bezoek bij de vakgroep Nederlands in Bratislava. Zijn bezoek vond plaats tijdens het Regionaal colloquium van docentenvereniging Comenius dat van 3 t/m 6 juni plaatsvond aan de Comenius Universiteit in Bratislava, Slowakije. Het bezoek van Paul Demets kaderde in enkele culturele en andere avondactiviteiten die de organisatie van het Regionaal colloquium neerlandicum had georganiseerd.
De aanleiding van zijn bezoek was de culturele avond rond de vertalingen van zijn werk in het literair tijdschrift Verzia. Dit is een Slowaaks literair tijdschrift dat literatuur presenteert in vertaling op basis van een bepaald thema en een land. Voor het eerste nummer van 2026 werd gekozen voor de titel: Tegen de Stroom in: Nederland en Vlaanderen. Het nummer kwam mede tot stand dankzij de steun van Literatuur Vlaanderen. Naast auteurs die ecokritisch werk schreven, verschenen er ook vertaalfragmenten van het werk van auteurs met Queerthematiek, in totaal vijf auteurs uit Vlaanderen (De stem van Sulina van Anneleen van Offel, De Schaamsoort van Paul Demets, Sticky Drama van Dominique De Groen, Overal zit mens van Yves Petry en Nachtouders van Saskia de Coster) en vijf auteurs uit Nederland (Oudjaar Kanaleneiland van Lucas Rijneveld, Over de Liefde van Doeschka Meijsing, Buitenleven van Nina Polak, Het tegenovergestelde van een mens van Lieke Marsman en De geschiedenis van mijn seksualiteit van Tobi Lakmaker).
Vertalen verbindt
Naar aanleiding van de presentatie van dit themanummer van Verzia ging samensteller Benjamin Bossaert met Paul Demets over dit nummer in gesprek, samen met vertaalster Lucia Matejková. De avond zelf ging het over zijn ervaringen met schrijversverblijven en vertaalworkshops in het buitenland, zoals Paul er al heeft meegemaakt bij en met de collega´s uit de Hongaarse neerlandistiek.
Tijdens dit gesprek kwam ook de canon aan bod, aangezien hij in de Schaamsoort in dialoog gaat met de Vlaamse negentiende-eeuwse priester-dichter Guido Gezelle. Lucia Matejková sprak namens de vertalers van het themanummer met de meeste ervaring met betrekking tot poëzievertalen in Slowakije. Zij is al meer dan zeven jaar elk jaar aan de slag met Vlaamse en Nederlandse dichters op het festival Ars Poetica en ze heeft een bundel van Yannick Dangré in het Slowaaks vertaald. Momenteel bereidt ze een anthologie voor van Nederlandstalige poëzie door uitgeverij Ars Poetica.
Het eerste deel van de culturele avond had een kleine performance van Paul als afsluiter. Na het voorlezen van een fragment uit de Schaamsoort, ging Paul aan de slag met acrylglas, inkt en een etsnaald. Als docent aan het KASK in Gent had hij al een bijzondere band met performance en met andere kunstvormen zoals film en visuele kunst. Daarnaast gaf hij een prachtige hommage aan Lieke Marsman, van wie we vernomen hadden dat zij net de dag voor zijn optreden was overleden.
De culturele avond in Bratislava werd druk bezocht met 170 mensen op de gastenlijst. Naast de deelnemers van het Regionaal colloquium neerlandicum waren ook de alumni neerlandistiek op deze avond uitgenodigd. Evenals de leden van de Orde van den Prince, die als partner het evenement mee steunden. Uiteraard woonden ook de studenten neerlandistiek Bratislava het evenement bij.
Het was een onvergetelijke avond. Veel dank aan Literatuur Vlaanderen, de Orde van den Prince en aan de Taalunie voor hun steun. Zonder deze instellingen zou dit schrijversbezoek van Paul Demets niet mogelijk zijn geweest.
Verslag door: Benjamin Bossaert
Foto's: Vakgroep Nederlands Bratislava en O.Z. Doslov.
Meer weten over Paul Demets? Kijk hier.