Hans van de Velde nieuwe gastprofessor in Luik

De nieuwe gasthoogleraar voor de achtste editie van de Koning Willem-Alexander Leerstoel voor Lage Landen-studies aan de Université de Liège is Hans Van de Velde, senior onderzoeker aan de Fryske Akademy en hoogleraar sociolinguïstiek aan de Universiteit Utrecht.

Na de hoogleraren Joseph Theodoor Leerssen (2017-2018), René Boomkens (2018-2019), Gloria Wekker (2019-2020/2020-2021), Nicoline van der Sijs (2021-2022), Frank van Vree (2022-2023), Margriet van der Waal (2023-2024) en Johan Heilbron (2024-2025) is de gasthoogleraar voor de achtste editie van de Koning Willem-Alexander Leerstoel voor Lage Landen-studies Hans Van de Velde.

Hans Van de Velde (1969) groeide op in Uitbergen en studeerde Germaanse Filologie aan de Universiteit Gent. Tijdens zijn studietijd gaf hij tijdens de zomervakanties al Nederlands aan Franstaligen. Na zijn afstuderen trok hij naar Nederland om aan de Radboud Universiteit Nijmegen sociolinguïstisch onderzoek te doen. Hij promoveerde er in 1996 op een studie naar variatie en verandering in de uitspraak van het Standaardnederlands. Vervolgens  keerde hij terug naar België en werd hij lector Nederlands aan de Université libre de Bruxelles. De academische perspectieven in Nederland waren echter aanlokkelijker en in 2002 werd hij docent-onderzoeker sociolinguïstiek aan de Universiteit Utrecht. In 2014 trok hij nog verder naar het noorden om senior onderzoeker te worden aan de Fryske Akademy. Sinds 2019 is hij tevens hoogleraar sociolinguïstiek, met bijzondere aandacht voor de taalsituatie in Fryslân, aan de Universiteit Utrecht.

Van de Velde is een expert op het gebied van taalvariatie en taalverandering, standaardiseringsprocessen, sociofonetiek en r-klanken. Zijn onderzoek van de afgelopen 35 jaar heeft een sterke focus op de regionale variatie in het Nederlands, maar ook andere talen en taalvariëteiten – vaak in samenwerking met studenten en promovendi – hebben zijn aandacht gekregen, zoals Bahasa Indonesia, Engels, Greko, Mandarijn, Syriac en Wu. Aan de Fryske Akademy bestudeert hij het Fries, het Nederlands en de mengvariëteiten die in Fryslân gesproken worden, heeft hij heel wat projecten geleid op het gebied van digitale taalhulpmiddelen voor het Fries en heeft hij onderzoekstools meeontwikkeld.

Van de Velde was visiting professor aan de University of Pennsylvania (2003), Université catholique de Louvain (2005), University of Florida (2007), Nanjing University (2010, 2015) en Universität Zürich (2017, 2018). Hij is redactielid van het Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en lid van de redactieraden van Taal & Tongval en World Histories of Lexicography and Lexicology. Hij is voorzitter van het bestuur van de Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap.

De Koning Willem-Alexander Leerstoel voor Lage Landen-studies werd in juni 2017 opgericht aan de Universiteit van Luik in samenwerking met de Nederlandse Ambassade. De leerstoel heeft tot doel de studie van de Nederlandse taal, geschiedenis, maatschappij, cultuur en letterkunde te bevorderen en biedt de vakgroep Nederlands van het Departement Moderne Talen de mogelijkheid om vooraanstaande Nederlandse academici uit te nodigen om wetenschappelijke lezingen te geven in hun vakgebied. 

Concreet neemt het project de vorm aan van een leerstoel die elk jaar wordt toegewezen aan een internationaal gerenommeerde academische persoonlijkheid. De cursussen of seminars van de gastprofessor zijn geïntegreerd in de twee bestaande cursussen van de Nederlandse beschaving – een in een Bac de Langues et Littératures modernes, de andere in een Master de Traduction et Interprétation. De gastprofessor zal in elk van deze twee cursussen minstens vier uur lesgeven en zal ook een openbare lezing geven voor de hele universitaire gemeenschap. Ten slotte zal er ook een algemene publieke activiteit worden georganiseerd.